Λογοκρισία, ροκ και Τσαουσέσκου

Από τα θρυλικά συγκροτήματα όπως οι Phoenix, μέχρι τις υπόγειες συναυλίες που διέκοπτε βίαια η αστυνομία, ανακαλύπτουμε πώς το ροκ  επιβίωσε στο σκοτάδι και κράτησε ζωντανή την ελπίδα για ελευθερία. Συγκροτήματα όπως οι Beatles και οι Rolling Stones κατέκτησαν τις καρδιές και της Ρουμανικής νεολαίας με συνέπεια να εμφανιστούν και τα πρώτα ντόπια ροκ συγκροτήματα όπως οι Sfinţii (μετέπειτα Phoenix) το 1962 και οι Cometele στο Βουκουρέστι. Η πόλη της Τιμισοάρα υπήρξε το επίκεντρο της ροκ κουλτούρας αλλά κα της αντίστασης. Μέσα από παράνομα κλαμπ, όπως το PM6, και μπάντες όπως οι Metamorph (μετέπειτα Cargo) και οι Pro Musica, καλλιεργήθηκε ένα πνεύμα απόλυτης άρνησης του καθεστώτος. Δεν είναι τυχαίο ότι η Ρουμανική Επανάσταση του 1989, που οδήγησε στην πτώση και την εκτέλεση του Τσαουσέσκου, ξεκίνησε ακριβώς από αυτή την πόλη, με τη ροκ μουσική να έχει ήδη προετοιμάσει το έδαφος για την ελευθερία.

                                                                    ΛΟΓΟΚΡΙΣΙΑ

Το κομμουνιστικό καθεστώς της Ρουμανίας απαίτησε από τους ροκ μουσικούς να δημιουργούν έργα πατριωτικά, αφιερωμένα στην εργατική τάξη και οι μπάντες αναγκάζονταν να ηχογραφούν αποκλειστικά στην κρατική εταιρεία Electrecord, η οποία έλεγχε πλήρως το περιεχόμενο. Η σχετική ελευθερία τερματίστηκε απότομα το 1971, όταν ο Τσαουσέσκου επισκέφθηκε τη Βόρεια Κορέα και την Κίνα. Εμπνευσμένος από την εκεί πολιτιστική επανάσταση, επέβαλε τις «Θέσεις του Ιουλίου». Αρχικά απαγορεύθηκαν τα  ξένα ονόματα και οι αγγλικοί στίχοι ενώ γκρουπ όπως οι Sfinţii (Οι Άγιοι) αναγκάστηκε να αλλάξει το όνομά του σε Phoenix, καθώς οι θρησκευτικές αναφορές απαγορεύονταν από την αθεϊστική κομμουνιστική ιδεολογία. Οι Ρουμάνοι καλλιτέχνες όμως εκμεταλλεύτηκαν αυτή την εντολή με έναν ιδιοφυή τρόπο: στράφηκαν στην αρχαία μυθολογία και το αυθεντικό φολκλόρ. Χρησιμοποίησαν παραδοσιακά όργανα και αλληγορικούς στίχους για να περάσουν μηνύματα ελευθερίας, τα οποία οι λογοκριτές του κόμματος δυσκολεύονταν να αποκωδικοποιήσουν.

                                                               ΣΥΝΑΥΛΙΕΣ

Οι συναυλίες εκείνη την εποχή πραγματοποιούνταν σε κλειστά θέατρα και το κοινό υποχρεούνταν να κάθεται σε καρέκλες. Αν κάποιος σηκωνόταν όρθιος να χορέψει ή να κουνήσει τα χέρια του, η ασφάλεια τον απομάκρυνε βίαια. Πράκτορες της μυστικής αστυνομίας και ένστολοι πολιτοφύλακες (Miliția) βρίσκονταν μέσα στο κοινό. Έξω από τα στάδια, οι αστυνομικοί κρατούσαν ψαλίδια. Όποιος νεαρός είχε μακριά μαλλιά, κουρευόταν επιτόπου για να του επιτραπεί η είσοδος. Το καθεστώς του Τσαουσέσκου περιόρισε δραματικά τις επίσημες εμφανίσεις (ειδικά μετά την τραγωδία του 1985), η ρουμανική ροκ σκηνή πέρασε στην πλήρη παρανομία. Οι παράνομες, κρυφές (underground) συναυλίες μετατράπηκαν σε πράξεις καθαρής πολιτικής αντίστασης. Κατά τη διάρκεια μιας μαζικής συναυλίας του Cenaclul Flacăra (συναυλίες που διαρκούσαν ώρες, συνδυάζοντας ροκ/φόλκ μουσική με πατριωτική προπαγάνδα). Το τέλος των μεγάλων ροκ συναυλιών ήρθε στις 15 Ιουνίου 1985. Στο στάδιο της πόλης Πλοϊέστι, ξέσπασε μια σφοδρή καταιγίδα. Το στάδιο βυθίστηκε στο σκοτάδι, οι πόρτες ήταν κλειδωμένες και προκλήθηκε ποδοπάτημα  με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους τουλάχιστον 5 άνθρωποι και να τραυματιστούν εκατοντάδες. Ο Τσαουσέσκου βρήκε την αφορμή που έψαχνε: απαγόρευσε αμέσως το φεστιβάλ και περιόρισε δραματικά κάθε άλλη ροκ εκδήλωση μέχρι την πτώση του. 

                                                             Η ΔΕΚΑΕΤΙΑ του '80 

Στα χρόνια της βαθιάς οικονομικής εξαθλίωσης της Ρουμανίας τη δεκαετία του '80, το ροκ έγινε το απόλυτο καταφύγιο. Η μυστική αστυνομία (Securitate) παρακολουθούσε στενά τις συναυλίες. Πολλές φορές συνελάμβανε νέους με μακριά μαλλιά, τους κούρευε με τη βία και έλεγχε τα ρούχα τους για «δυτικά σύμβολα».Οι δίσκοι των Led Zeppelin, Iron Maiden και Deep Purple έφταναν στη Ρουμανία μέσω λαθρεμπορίου από τη γειτονική Γιουγκοσλαβία και η ροκ μουσική λειτούργησε ως υπόγειο κανάλι διοχέτευσης της οργής, η οποία τελικά ξέσπασε τον Δεκέμβριο του 1989 με τη ματωμένη Ρουμανική Επανάσταση και την εκτέλεση του δικτάτορα Τσαουσέσκου.

Σημαντικά και αξιόλογα συγκροτήματα της Εποχής

Phoenix: Το μεγαλύτερο συγκρότημα της χώρας. Το 1975 κυκλοφόρησαν το "Cantafabule", ένα εξαιρετικό άλμπουμ προοδευτικού ροκ  βασισμένο στη μυθολογία. Το 1977, ο ηγέτης τους Nicu Covaci φυγάδευσε παράνομα τα μέλη της μπάντας στη Δυτική Γερμανία μέσα σε ηχεία, σοκάροντας το καθεστώς.

Sfinx: Από τους πρωτοπόρους του progressive rock στο Βουκουρέστι, με τον Dan Andrei Aldea να θεωρείται ένας από τους κορυφαίους κιθαρίστες της Ανατολικής Ευρώπης.

Iris: Ιδρύθηκαν στα τέλη του '70, υιοθέτησαν έναν πιο σκληρό hard rock / heavy metal ήχο και έγιναν η φωνή της νεολαίας κατά τη δεκαετία του '80.

Roșu și Negru: Με αρχηγό τον χαρισματικό Nancy Brandes και αργότερα τον Liviu Tudan, υπήρξαν πρωτοπόροι στη χρήση συνθεσάιζερ. Κατάφεραν να επιβιώσουν συνδυάζοντας την underground ενέργεια με πιασάρικες μελωδίες που «περνούσαν» πιο εύκολα από τη λογοκρισία.

Celelalte Cuvinte: Έπαιζαν αρχικά prog rock και μετέπειτα heavy metal με την φωνή του Călin Pop να ξεχωρίζει.

Compact: Από τα πιο δημοφιλή, διαχρονικά και αγαπημένα συγκροτήματα κλασικού και μελωδικού ροκ της Ρουμανίας.

 Timpuri Noi:  Eναλλακτικό ροκ που λόγω των εξαιρετικά καυστικών, έξυπνων και συχνά αντικαθεστωτικών στίχων τους, το συγκρότημα παρέμεινε απαγορευμένο και εντελώς underground μέχρι την πτώση του Τσαουσέσκου το 1989. Το 1994 έγραψαν ιστορία, καθώς επιλέχθηκαν ως opening act στη θρυλική συναυλία των Iron Maiden στο Βουκουρέστι.

Progresiv TM: Progressive και hard rock με επιρροές από Jethro Tull και Gentle Giant.

 Metropol: Σε hard rock ύφος και η ιδιαιτερότητα αυτού του συγκροτήματος από την Τρανσυλβανία ήταν ότι τα μέλη του ανήκαν στην ουγγρική μειονότητα της Ρουμανίας. Υπέστησαν διπλή πίεση από το καθεστώς: τόσο για τον ροκ ήχο τους όσο και για την εθνική τους ταυτότητα.

Iris και Holograf: Δύο συγκροτήματα με ευρεία αποδοχή στην νεολαία που κράτησαν ζωντανό το hard rock και το heavy metal τη δύσκολη δεκαετία του 1980,  παρά το γεγονός ότι οι στίχοι τους ελέγχονταν λέξη προς λέξη.

Grup '74: Ιδρύθηκαν το 1974 στο Μπρασόβ και αποτέλεσαν τον κύριο εκπρόσωπο της progressive rock και pop-rock σκηνής της συγκεκριμένης πόλης, η οποία διέθετε τη δική της αυτόνομη underground κουλτούρα κατά την κομμουνιστική περίοδο. Το 2024 συμπλήρωσαν 50 χρόνια συνεχούς παρουσίας στην εγχώρια σκηνή με ένα μεγάλο επετειακό live.

Semnal M:  Ιδρύθηκαν το 1977 στο Κλουζ-Ναπόκα από τον χαρισματικό κιθαρίστα και συνθέτη Iuliu Merca και τον μπασίστα Ștefan Boldijar και έκαναν μεγάλη επιτυχία με την μπαλάντα "La fereastra ta".

Cargo: Από τα πιο εμβληματικά, ιστορικά και δημοφιλή heavy metal και hard rock συγκροτήματα της Ρουμανίας.

Krypton:  Από τα πιο σημαντικά συγκροτήματα στην ιστορία του ρουμανικού heavy metal και hard rock. Το 1991 κυκλοφόρησαν το απόλυτο αριστούργημά τους, το "Lanțurile" («Οι Αλυσίδες»). Το διπλό άλμπουμ είναι μια ολοκληρωμένη rock όπερα με θέμα την πτώση του κομμουνισμού στη Ρουμανία.
                                                                                       

Η κυνηγημένη underground σκηνή λειτουργούσε με τους εξής τρόπους:

 Τα δωμάτια και τα υπόγεια των πανεπιστημίων στο Βουκουρέστι, το Κλουζ και την Τιμισοάρα ήταν τα πιο συνηθισμένα κρησφύγετα. Οι φοιτητές κάλυπταν τα παράθυρα με στρώματα και κουβέρτες για την ηχομόνωση. Για να αποφύγουν τις καταγγελίες των γειτόνων (καθώς οι πληροφοριοδότες της Securitate ήταν παντού), διοργάνωναν «εκδρομές» σε δάση ή απομονωμένα εξοχικά σπίτια. Εκεί, με αυτοσχέδιες γεννήτριες ή ακουστικές κιθάρες, έστηναν ολονύχτια live. Ορισμένοι τολμηροί διευθυντές τοπικών πολιτιστικών κέντρων στην επαρχία επέτρεπαν κρυφά σε μπάντες να παίξουν αργά το βράδυ, με το πρόσχημα της «πρόβας». Οποιοδήποτε γραπτό σημείωμα μπορούσε να αποτελέσει ενοχοποιητικό στοιχείο. Η πληροφορία για το μέρος και την ώρα της συναυλίας μεταδιδόταν αποκλειστικά προφορικά, μέσω ενός πολύ στενού κύκλου έμπιστων φίλων.

Οι συναυλίες παρουσιάζονταν συχνά ως «πάρτι γενεθλίων» ή «αρραβώνες». Αν η αστυνομία έκανε έφοδο, όλοι προσποιούνταν ότι γιόρταζαν, κρύβοντας βιαστικά τα μουσικά όργανα.

Αν η Securitate ή η Πολιτοφυλακή (Miliția) ανακάλυπταν μια κρυφή συναυλία, οι συνέπειες ήταν σοβαρές: Κατάσχεση των  οργάνων τους, ξυλοδαρμός στα τμήματα, άμεση απαγόρευση να ξαναπαίξουν δημόσια, και σε κάποιες περιπτώσεις, αποβολή από το πανεπιστήμιο ή απόλυση από τη δουλειά τους.Συλλήψεις, ονομαστική καταγραφή σε «μαύρες λίστες» της ασφάλειας και υποχρεωτικό κούρεμα με την ψιλή για τους άνδρες.

Στα τελευταία χρόνια του καθεστώτος, εμφανίστηκαν εντελώς ακατέργαστες punk μπάντες (όπως οι Azilul 15 στην Κραϊόβα). Έπαιζαν αποκλειστικά σε γκαράζ, με στίχους που έβριζαν ανοιχτά τον Τσαουσέσκου. Οι κασέτες από αυτές τις ηχογραφήσεις αντιγράφονταν κρυφά με το χέρι και κυκλοφορούσαν σαν απαγορευμένα φυλλάδια.

Η αγορά επαγγελματικού μουσικού εξοπλισμού από τη Δύση ήταν αδύνατη. Οι μουσικοί κατασκεύαζαν μόνοι τους ενισχυτές και παραμορφωτές (distortion) χρησιμοποιώντας εξαρτήματα από παλιά ραδιόφωνα και τηλεοράσεις. Πολλές ηλεκτρικές κιθάρες φτιάχνονταν στο χέρι από ξύλο παλιών επίπλων, με χειροποίητους μαγνήτες τυλιγμένους με χαλκό.

  Η κινηματογραφική  απόδραση των Phoenix το 1977

Η απόδραση των Phoenix το 1977 θεωρείται η πιο παράτολμη ιστορία στην ιστορία του ροκ πίσω από το Σιδηρούν Παραπέτασμα. Ο ηγέτης του γκρουπ, Nicu Covaci, είχε ήδη παντρευτεί μια γυναίκα από το Άμστερνταμ και ζούσε στη τότε Δυτική Γερμανία και είχε εγκαταλείψει νόμιμα τη Ρουμανία το 1976. Στις 4 Μαρτίου 1977, ένας καταστροφικός σεισμός έπληξε τη Ρουμανία. Ο Covaci εκμεταλλεύτηκε την κατάσταση και επέστρεψε στη χώρα με ένα φορτηγό, μεταφέροντας επίσημα ανθρωπιστική βοήθεια. Ο πραγματικός του όμως σκοπός ήταν να βγάλει κρυφά τα μέλη της μπάντας του. Για να μην κινήσουν τις υποψίες της μυστικής αστυνομίας (Securitate), οι Phoenix έδωσαν δύο μεγάλες, αποχαιρετιστήριες συναυλίες στην Κονστάντζα και την Τουλτσέα. Οι αρχές πίστευαν ότι ο Covaci απλά είχε επιστρέψει για να μαζέψει τον μουσικό εξοπλισμό του και να τον πάρει πίσω στη Γερμανία.

Στην πραγματικότητα, είχε ήδη σχεδιάσει τη φυγάδευσή τους.

Ο Covaci άδειασε το εσωτερικό των γιγαντιαίων ηχείων συναυλίας της μάρκας Marshall. Τα μέλη του συγκροτήματος έπρεπε να στριμωχτούν μέσα στα κουτιά των ηχείων σε εμβρυακή στάση.Ο χώρος ήταν ελάχιστος, η ζέστη ανυπόφορη και ο κίνδυνος ασφυξίας τεράστιος. Για να αντέξουν τον πόνο και τον εγκλεισμό κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, πήραν ισχυρά ηρεμιστικά χάπια (Valium), ενώ είχαν μαζί τους μόνο λίγο νερό.Το φορτηγό έφτασε στα σύνορα της Ρουμανίας με τη Γιουγκοσλαβία στο σημείο ελέγχου Turnu Severin. Οι Ρουμάνοι συνοριοφύλακες έκαναν εξονυχιστικό έλεγχο που διήρκεσε περίπου 4 ώρες. Ο Covaci τους δωροδόκησε με δυτικά τσιγάρα (Kent) και δίσκους για να αποσπάσει την προσοχή τους. Οι φύλακες ανέβηκαν στο φορτηγό, κάθισαν πάνω στα ηχεία όπου ήταν κρυμμένοι οι μουσικοί, αλλά δεν τα άνοιξαν, καθώς ο Covaci είχε σφραγίσει τις βίδες με ειδικό κερί για να φαίνονται εργοστασιακά κλεισμένα.

Το φορτηγό πέρασε στη Γιουγκοσλαβία και στη συνέχεια, μετά από ένα εξίσου αγωνιώδες ταξίδι, διέσχισε τα σύνορα της Αυστρίας και κατέληξε στη Δυτική Γερμανία. Μόνο ο τραγουδιστής Mircea Baniciu παρέμεινε πίσω στη Ρουμανία, καθώς δεν είχε ενημερωθεί για το σχέδιο την τελευταία στιγμή, φοβούμενος τις συνέπειες της Securitate. Όταν το φορτηγό σταμάτησε σε ασφαλές έδαφος και ο Covaci ξεβίδωσε τα ηχεία, οι μουσικοί βγήκαν έξω ημιλιπόθυμοι και καταπονημένοι, αλλά ελεύθεροι. Το συγκρότημα κατάφερε να συνεχίσει την καριέρα του στη Δύση ως Transsylvania Phoenix.

Η Securitate και το καθεστώς του Τσαουσέσκου υπέστησαν τεράστιο πολιτικό και επικοινωνιακό σοκ μόλις συνειδητοποίησαν ότι το δημοφιλέστερο συγκρότημα της χώρας είχε δραπετεύσει κάτω από τη μύτη τους. Η εξαφάνιση των Phoenix αντιμετωπίστηκε ως πράξη προδοσίας κατά της πατρίδας: Το όνομα "Phoenix" σβήστηκε αμέσως από την κρατική τηλεόραση και το ραδιόφωνο. Οι δίσκοι τους αποσύρθηκαν από τα καταστήματα και η κατοχή τους έγινε παράνομη.Η Securitate ξεκίνησε αμέσως έρευνες για να βρει ποιοι βοήθησαν στη δωροδοκία των συνοριοφυλάκων. Πολλοί φίλοι και συγγενείς των μελών κλήθηκαν για εξαντλητικές ανακρίσεις. Σε μια προσπάθεια να μειώσει τον αντίκτυπο της απόδρασης, το καθεστώς διέδωσε τη φήμη ότι το συγκρότημα απλώς διαλύθηκε λόγω οικονομικών διαφορών και ότι «ξεβράστηκαν» στη Δύση. 

Ο Mircea Baniciu, ο βασικός τραγουδιστής της μπάντας, βρέθηκε ξαφνικά στο μάτι του κυκλώνα, καθώς ήταν ο μόνος που έμεινε πίσω. Ο Nicu Covaci δεν του είχε αποκαλύψει το σχέδιο, φοβούμενος ότι ο Baniciu θα λυγίζε στις ανακρίσεις αν το μάθαινε νωρίτερα.Ο Baniciu συνελήφθη και ανακρίθηκε σκληρά για μέρες στα κεντρικά γραφεία της μυστικής αστυνομίας. Οι πράκτορες αρνούνταν να πιστέψουν ότι δεν γνώριζε τίποτα για την απόδραση των φίλων του.Του απαγορεύτηκε αρχικά να εμφανίζεται στη σκηνή ή να ηχογραφεί. Η καριέρα του πάγωσε, ενώ βρισκόταν υπό διαρκή παρακολούθηση και το τηλέφωνό του παγιδεύτηκε. Για να επιβιώσει, ο Baniciu στράφηκε στην αποκλειστικά ακουστική φολκ μουσική. Ο Adrian Păunescu, ένας ποιητής με μεγάλη επιρροή που διηύθυνε το επίσημο πολιτιστικό κίνημα νεολαίας Cenaclul Flacăra, τον πήρε υπό την προστασία του. Αυτό επέτρεψε στον Baniciu να επιστρέψει στις συναυλίες ως σόλο καλλιτέχνης, καθώς το καθεστώς θεωρούσε τη φολκ πιο «ελεγχόμενη» από το ροκ. Παρά τη λογοκρισία, ο Baniciu παρέμεινε απίστευτα αγαπητός στον ρουμανικό λαό. Όταν το καθεστώς έπεσε το 1989, ήταν από τους πρώτους που ενώθηκαν ξανά με τα υπόλοιπα μέλη των Phoenix για μια ιστορική, θριαμβευτική περιοδεία στη γενέτειρά τους.

  Ο Ύμνος της Επανάστασης: "Timișoara" (1989)                                      

Oι Pro Musica είναι ένα ακόμα ιστορικό, κορυφαίο συγκρότημα από την Τιμισοάρα, που ιδρύθηκε το 1973 από τον εμβληματικό κιθαρίστα, μπασίστα και συνθέτη Ilie Stepan. Ξεκίνησαν παίζοντας progressive folk, αλλά εξελίχθηκαν σε ένα από τα πιο εξεζητημένα σχήματα heavy progressive και baroque rock της χώρας. Ο ηγέτης τους, Ilie Stepan, αποτελεί μυθική φιγούρα για το ρουμανικό ροκ αν και αρχικά υπήρξε μέλος των Progresiv TM, ενώ με τους Pro Musica πρωτοπόρησε σε πολλά επίπεδα: Συνέθεσε την πρώτη ρουμανική φολκ όπερα (Creanga de cireș). Διοργάνωσε το πρώτο ροκ live σε ψυχιατρικό νοσοκομείο (στο Jebel). Έδωσε το πρώτο ροκ live μέσα σε φυλακή στην ιστορία της Ανατολικής Ευρώπης. Λόγω των ασφυκτικών περιορισμών, των αλλαγών μελών και της κομμουνιστικής λογοκρισίας, το συγκρότημα κατάφερε να κυκλοφορήσει μόνο ένα ολοκληρωμένο studio άλμπουμ κατά την κομμουνιστική περίοδο, το μνημειώδες "Rockul baroc" (1988). Ο δίσκος παντρεύει το σκληρό, τεχνικό προοδευτικό ροκ  με κλασικές, μπαρόκ δομές και βαθιά πνευματικούς στίχους.Θεωρείται ένας από τους πιο ποιοτικούς και δυσεύρετους progressive rock δίσκους των '80s στο Ανατολικό Μπλοκ.

Το όνομα των Pro Musica γράφτηκε με χρυσά γράμματα στην ιστορία της χώρας κατά τη Ρουμανική Επανάσταση του Δεκεμβρίου του 1989.Στις 20 Δεκεμβρίου 1989, ενώ η Τιμισοάρα είχε κηρυχθεί η πρώτη ελεύθερη πόλη από τη δικτατορία του Τσαουσέσκου, ο Ilie Stepan βγήκε στο μπαλκόνι της Όπερας μπροστά σε 100.000 ανθρώπους κρατώντας μια ακουστική κιθάρα. Εκεί γεννήθηκε το τραγούδι "Timișoara" (σε στίχους Marian Odangiu) όπου έγινε ο επίσημος ύμνος της Επανάστασης και το πρώτο ελεύθερο single που κυκλοφόρησε στη χώρα αμέσως μετά την πτώση του κουμουνιστικού καθεστώτος.

Η Securitate (Departamentul Securității Statului - Τμήμα Κρατικής Ασφάλειας)

Θεωρούνταν μία από τις πιο σκληρές, βίαιες και διεισδυτικές υπηρεσίες πληροφοριών σε ολόκληρο το Ανατολικό Μπλοκ και ήταν η διαβόητη μυστική αστυνομία του Νικολάε Τσαουσέσκου. Για μια χώρα 22 εκατομμυρίων κατοίκων, η Securitate είχε περίπου 11.000 μόνιμους πράκτορες, αλλά ένα δίκτυο από πάνω από 500.000 επίσημους πληροφοριοδότες (καταδότες) ανάμεσα στους απλούς πολίτες.  Όπως διαβάσατε πιο πάνω με τους Phoenix, τους Sfinx και το Club PM6, οι πράκτορες της Securitate παρακολουθούσαν στενά τους ροκ μουσικούς. Άνοιγαν την αλληλογραφία τους, παγίδευαν τα τηλέφωνά τους, τους ανάγκαζαν να αλλάζουν στίχους και τοποθετούσαν «φυτευτούς» πληροφοριοδότες μέσα στις συναυλίες για να ελέγχουν αν η νεολαία ξεσηκώνεται κατά του καθεστώτος.  Σήμερα, τα εκατομμύρια έγγραφα και οι φάκελοι της Securitate φυλάσσονται από το ειδικό ίδρυμα CNSAS στο Βουκουρέστι, όπου οι πολίτες (και οι επιζώντες μουσικοί) μπορούν να ζητήσουν να δουν ποιοι πράκτορες ή φίλοι τους τούς κατασκόπευαν.