Image
Diamonds & Pearls 05-01-2026

Asia: Η μελωδική όπερα του "Aria"

Του Φώτη Μελέτη

Η δεκαετία του '90 βρήκε την σούπερ μπάντα των Asia με κομβικές αλλαγές και ραγδαίες εξελίξεις σχεδόν σε όλα τα επίπεδα. Μετά την κυκλοφορία του άλμπουμ "Then & Now" του 1990, ο αρχικός τραγουδιστής και μπασίστας John Wetton αποχώρησε από το συγκρότημα το 1991 εν μέσω προσωπικών και μουσικών διαφορών και η αποχώρηση άνοιξε τον δρόμο για τον John Payne,  να ενταχθεί μόνιμα ως κύριος τραγουδιστής και μπασίστας, εδραιώνοντας τον ρόλο του ως frontman του συγκροτήματος για την δεκαετία του ΄90 και να κυκλοφορήσει μαζί τους το "Aqua" (1992).

Ο πολυτάλαντος John Payne, γεννημένος 29 Σεπτεμβρίου 1958 στο Λούτον της Αγγλίας, είχε ξεκινήσει με τους Moonstone ανοίγοντας τις συναυλίες των Argent ενώ στη συνεχεία συνεργάστηκε με μία σκανδιναβική μπάντα των CCCP κυκλοφορώντας ένα δίσκο με διασκευές και παράλληλα συμμετείχε στα προσωπικά άλμπουμ του Roger Daltrey (The Who) την δεκαετία του ΄80.
Επίσης ο John Payne πριν καταλήξει στους Asia δοκιμάστηκε να αντικαταστήσει τον Jeff Lynne στους ELO αλλά τελικά δεν ευδοκίμησε αυτή η συνεργασία. Παράλληλα στους Asia οι αλλαγές έτρεχαν συνεχώς και μόνο ο Geoff Downes (πλήκτρα) παρέμεινε ο μοναδικός μουσικός από τα ιδρυτικά μέλη της μπάντας
Στην θέση του θρυλικού ντράμερ Carl Palmer, που έφυγε το 1991 για να επανενωθεί με τους Emerson, Lake & Palmer το συγκρότημα στρατολόγησε τον Michael Sturgis, ο οποίος είχε συνεργαστεί με τους David Bowie, Elton John, A-Ha, Tom Jones κλπ. 
Επιπρόσθετα ο κιθαρίστας Al Pitrelli, ήταν ήδη καθιερωμένος στο line-up των Asia από την εποχή, τoυ προηγούμενου άλμπουμ τους με τίτλο "Aqua" (1992) έχοντας σημαντικές συνεργασίες όπως με τον Alice Cooper και αργότερα με τους Savatage, Μegadeth ενώ ήταν ήδη αρκετά γνωστός ως εξαιρετικός session κιθαρίστας στη ροκ σκηνή της Νέας Υόρκης.
Οι ηχογραφήσεις για το "Aria" ξεκίνησαν στα τέλη του 1993 και ολοκληρώθηκαν πριν από την κυκλοφορία του άλμπουμ τον Μάιο του 1994.
Το βασικό στούντιο για την κύρια ηχογράφηση ήταν τα Parkgate Studios στο Battle του Sussex, ενώ τα overdubs ηχογραφήθηκαν στα Parkgate Studios και Maison Rouge Studios στο Λονδίνο, με την μίξη να λαμβάνει χώρα στα Les Ballons Du Chien Studios στο Oxon της Αγγλίας.
Η παραγωγή του "Aria" έγινε από το συγκρότημα, με τον Geoff Downes και τον John Payne να είναι οι παραγωγοί του άλμπουμ.
Ο Andy Reilly ήταν ο κύριος μηχανικός, επιβλέποντας τις διαδικασίες ηχογράφησης, overdubs και μίξης, ενώ ο Gary Stevenson συνέβαλε σε πρόσθετες εργασίες μίξης. Οι βοηθοί μηχανικοί Ben Jones και Douglas Cook υποστήριξαν τις ηχογραφήσεις. Αυτή η συνεργασία επέτρεψε στο συγκρότημα να διατηρήσει τον δημιουργικό έλεγχο του ήχου, δίνοντας έμφαση σε ένα μείγμα ΑΟR και μελωδικού progressive rock 
Στιχουργικά το "Aria", εξερευνά θέματα αγάπης, απώλειας και ενδοσκόπησης, με τα επιβλητικά φωνητικά του Payne να συμπληρώνονται από τα ατμοσφαιρικά πλήκτρα του Downes και τη δυναμικήκιθαριστική δουλειά του Pitrelli. Παρά τη μέτρια εμπορική επιτυχία και την περιορισμένη προώθηση, το "Aria" έλαβε ανάμεικτες κριτικές. Αφενός επαινέθηκε για την προσεγμένη παραγωγή και αφετέρου επικρίθηκε από τους σκληροπυρηνικούς prog μουσικοκριτικούς για την έλλειψη καινοτομίας.
Πάντως την συγκεκριμένη χρονική περίοδο οι Asia, με το "Aria" περνούσαν μία μεταβατική φάση μιας και από την μία είχαν να αντιμετωπίσουν την grunge λαίλαπα που τους έκαναν εντελώς ξεπερασμένους και από την άλλα τα εσωτερικά προβλήματα και την εμπορική αποτυχία με τον Pitrelli να αποχωρεί λίγο μετά τη σύντομη περιοδεία του "Aria".  
Με ηγέτη τον κιμπορντίστα Downes να έχει απομείνει από την αρχική σύνθεση, το project έδωσε προτεραιότητα στη σταθερότητα για να ξεπεράσει τον κατακερματισμό που είχε πλήξει τις προηγούμενες προσπάθειες, έχοντας μία στοχευμένη δημιουργική διαδικασία.
Οι  Downes & Payne, ως οι κύριες δημιουργικές δυνάμεις, οραματίστηκαν το "Aria" ως μια επιστροφή στο μελωδικό μεγαλείο της ακμής του συγκροτήματος τη δεκαετία του 1980.
Αυτή η προσέγγιση στόχευε στην αναβίωση του επικού, εμπλουτισμένου με συνθεσάιζερ ήχου που καθόρισε την πρώιμη επιτυχία των Asia, συνδυάζοντας εκτεταμένες ενορχηστρώσεις πλήκτρων με συγκινητικά φωνητικά για να δημιουργήσουν υλικό που έμοιαζε νοσταλγικό και γοητευτικό συνάμα.
Το "Aria" ξεκινά με τον μελωδικό AOR ύμνο "Anytime"  ελαφρώς επηρεασμένο από τους Journey με τον Payne να τραγουδά περήφανα:
"Anytime that you call
Anytime if you fall
Anytime I'll be there for you
Any moment of fear
Anytime say the prayer
Swear that our word is true"
 
Ακολουθεί το "Are You Big Enough?" με τα πλήκτρα του να πλημμυρίζουν από πανέμορφες μελωδίες και με το ρεφρέν να αποθεώνει την σύνθεση και έπεται το  "Desire" το οποίο έχει πρωτοηχογραφηθεί με τον John Payne και τον πληκτρά Andy Nye (Michael Schenker Group) για το άλμπουμ "The Passion" που είχε γραφτεί το 1987 αλλά κυκλοφόρησε το 2009. Το  "Desire" ξεκινά με μία εθνικ εισαγωγή και ακολουθεί μία εκπληκτική  '80ς μελωδική γραμμή και κορυφώνεται με την φωνή του John Payne σε ένα επικό και καθηλωτικό ρεφρέν με το ανατολίτικο στοιχείο να είναι σκόρπιο παντού. Το κλείσιμο ειδικά του Geoff Downes είναι όλα τα λεφτά.
Επόμενη σύνθεση τo "Summer" που κινείται σε πιο χαλαρούς ρυθμούς με κυρίαρχη την ποπ ατμόσφαιρα θυμίζοντας εν μέρει Duran Duran και Spandau Ballet ενώ το θαυμάσιο "Sad Situation" είναι μία απλή και λιτή  ΑΟR δημιουργία, με πανέμορφο κιθαριστικό σόλο.
Ακολουθεί το σαγηνευτικό "Don't Cut the Wire (Brother)" στο οποίο κυριαρχεί η εθιστική ερμηνεία του  John Payne με εκρηκτικές φωνητικές αρμονίες που προσφέρει δύναμη και συναίσθημα σε κάθε νότα. Στο "Don't Cut the Wire (Brother)" έχουμε όσα λατρεύουμε:
Ρεφρέν στα ουράνια... Mπάσο που κάνει όλη την "κρυφή" δομική δουλειά.... Πομπώδη πλήκτρα από τον "μάγο" Geoff Downes που ζωγραφίζει κυριολεκτικά και ένα φανταστικό ταχύ κιθαριστικό επίλογο!
Η συνέχεια ανήκει στο μπαλαντοειδές "Feels like love" έχοντας ωραία ενορχήστρωση που δημιουργεί κλιμακωτά μελωδικές εντάσεις ενώ τα πολυεπίπεδα φωνητικά κορυφώνουν τη σύνθεση ειδικά στο ρεφρέν. Το "Remembrance Day" κινείται σε ένα απίθανο power ΑΟR/Rock ύφος που άνετα μπορούσε να υπήρχε στο θρυλικό ντεμπούτο των Asia έχοντας μία σαφώς νοσταλγική αισθητική της δεκαετίας του '80.
Στo "Enough's Enough" οι εμπνευσμένες μπασογραμμές του Payne δίνουν τον ανάλογο μελωδικό ρυθμό ενώ ακούγονται παράλληλα διάφορα ηχητικά εφέ με το κερασάκι στην τούρτα το βάζει με μία πομπώδη γέφυρα με τα πλήκτρα  στο ενδιάμεσο του κομματιού να θυμίζουν Europe! Οι στίχοι αρκετά ενδοσκοπικοί....
So early in the morning
It's the same now every day
Sign your name and number
Cutting from the ball and chain
Never letting go when
The weight was so deceiving
Treading on a turning wheel
Machinery is screaming
Shoulder to the stone again
Praying for the evening
Hiding as the fist hits steel
Enough's enough
It's eye to eye
Enough's enough
We cry
Enough's enough
Of smoke and steel
Enough's enough
Of turning this wheel
Λίγο πριν το τέλος του άλμπουμ απολαμβάνουμε το "Military Man", μία εξαιρετικής ενέργειας σύνθεσης όπου το δίδυμο Downes - Payne αναδεικνύουν την χημεία που έχουν ως συνθέτες δημιουργώντας μία μελωδική πανδαισία με την κιθάρα του Pitrelli να κάνει ένα δυνατό φινάλε.
Το άλμπουμ κλείνει με το  ομότιτλο "Aria" (κρίμα που διαρκεί μόνο 2μισι λεπτά) με το πιάνο και τα πλήκτρα του Geoff Downes, να μεγαλουργούν δημιουργώντας μία εκπληκτική συμφωνική οπερατική ατμόσφαιρα ενώ συνθετικά συμμετέχει και εδώ ο Andy Nye.
Το "Aria" σημείωσε μέτρια εμπορική επιτυχία διεθνώς, ειδικά στην Ευρώπη και πήγε αρκετά καλύτερα στην Ιαπωνία αλλά απότυχε να μπει στο αμερικανικό Billboard 200 λόγω περιορισμένης διανομής. 
Η προώθηση περιορίστηκε από την ανεξάρτητη δισκογραφική εταιρεία του συγκροτήματος, Bullet Proof Records, με αποτέλεσμα περιοδείες μικρής κλίμακας που επικεντρώθηκαν στην Ευρώπη και την Ιαπωνία και όχι σε εκτεταμένη παγκόσμια εμβέλεια με τον κιθαρίστα  Al Pitrelli να αποχωρεί κατά τη διάρκεια αυτής της σύντομης περιοδείας.
Αρκετές κριτικές της εποχής επαίνεσαν το "Aria" ως την καλύτερη κυκλοφορία της εποχής Payne με σχόλια του στυλ ότι: "αναγεννήθηκε το πνεύμα του ντεμπούτου των Asia του 1982", με έναν κριτικό να το αποκαλεί «πιθανώς τον καλύτερο δίσκο της εποχής Payne και ένα από τα πιο συνεπή άλμπουμ που παρήγαγαν οι Asia μετά τη διάλυση του αρχικού line-up».  
Γενικά πάντως το "Aria" αποτελεί ένα άρτιο δείγμα σύμπραξηςς AOR και progressive rock, ενσωματώνοντας αρκετά synth-pop στοιχεία  διατηρώντας παράλληλα τον '80s ήχο της μπάντας ή αλλιώς για όλους εμάς που λατρεύουμε τούτο το άλμπουμ είναι ένα συναρπαστικό και συνάμα αδικημένο άλμπουμ με πολλές δυνατές στιγμές που αξίζει να ανακαλύψετε ειδικά όσοι νομίζουν ότι οι  Asia έχουν κυκλοφορήσει μόνο το  "Heat of the Moment".
 
Y.Γ.1: Στην επανέκδοση του Aria to 2005 από την Inside Out Music υπάρχει ένα επιπλέον κομμάτι το μέτριο "Reality"  καθώς και η ακουστική έκδοση του "Military Man" και το βίντεο κλιπ του "Anytime".
 
Υ.Γ.2: Ο Roger Dean ήταν για μία ακόμη φορά ο δημιουργός του εξωφύλλου, συνεχίζοντας το χαρακτηριστικό του στυλ από προηγούμενες κυκλοφορίες των Asia με περίπλοκες, φανταστικές εικόνες. Το "Aria" κυκλοφόρησε για πρώτη φορά στο Ηνωμένο Βασίλειο στις 10 Μαΐου 1994 μέσω της ανεξάρτητης δισκογραφικής εταιρείας Bullet Proof Records. Η κυκλοφορία του άλμπουμ στις Ηνωμένες Πολιτείες ακολούθησε το 1995 από την Mayhem Recordings.
 
Φώτης Μελέτης