Image
Golden Years 10-05-2026

Queen: Η νύχτα που ο Freddie Mercury "νίκησε" τον ολοκληρωτισμό

Η ροκ μουσική για τους νέους που ζούσαν την δεκαετία του ‘80 στις χώρες του λεγόμενου ανατολικού μπλοκ κάτω υπό τη εποπτεία της Σοβιετικής Ένωσης αποτελούσε μία ανάσα ελευθερίας και διασκέδασης παρά τις απαγορεύσεις  των ολοκληρωτικών καθεστώτων που θεωρούσαν ειδικά την ροκ μουσική παρακμιακή, βίαιη, ατάλαντη αλλά κυρίως την θεωρούσαν μέσο δυτικής και καπιταλιστικής προπαγάνδας που θα μολύνει τους ζωές των πολιτών τους.

Λαθραίες κασέτες, απαγορευμένα βινύλια και παράνομοι ραδιοφωνικοί σταθμοί ήταν τα μέσα της εποχής που μπορούσαν  να απολαύσουν τη αγαπημένη τους μουσική οι νέοι που ζούσαν στις χώρες του ανατολικού μπλοκ όπου βασίλευε για πολλά χρόνια ο αυταρχισμός και η κομμουνιστική παράνοια.

Μία από τις χώρες αυτές ήταν και η Ουγγαρία που βίωνε τον σοβιετικό ολοκληρωτισμό και προσπαθούσε να κάνει βήματα προς τη ελευθερία, αρχής γενόμενης από την εξέγερση των Ούγγρων φοιτητών το 1956 βάζοντας τα θεμέλια για τον μετέπειτα εκδημοκρατισμό της χώρας τους. Μάλιστα στο κομμάτι του πολιτισμού και ιδιαίτερα της ροκ μουσικής είχαν γίνει σημαντικά βήματα στα μέσα των 80s αφού ήδη είχαν εμφανισθεί ο Elton John, οι Iron Maiden και οι Dire Straits και θα ακολουθούσε η μεγάλη συναυλία των Queen στο τεράστιο υπαίθριο «Στάδιο του Λαού» και θα μάζευαν πάνω 70 χιλιάδες κόσμο!

Οι βρετανικές και οι ουγγρικές κυβερνήσεις θεώρησαν την συναυλία των Queen ως την οικοδόμηση μιας πολιτιστικής γέφυρας μεταξύ Ανατολής και Δύσης. Το κυβερνών κομμουνιστικό κόμμα, υπό τον πρωθυπουργό György Lázár, ανακοίνωσε ακόμη και έναν «επιεική περιορισμό στη συμπεριφορά του κοινού» στη συναυλία. Αυτό σήμαινε ότι επιτρέπονταν τα χειροκροτήματα, αλλά όχι το κάπνισμα ή το ποτό. Όμως παρόλη την αρχική συμφωνία δεν ήταν όλοι ευχαριστημένοι. Ο πρόεδρος του Ουγγρικού fan club των Queen, που αποτελείται από 5.000 μέλη, ισχυρίστηκε ότι τα μέλη του είχαν αποκτήσει μόνο 100 εισιτήρια για την εκδήλωση των 80.000 εισιτηρίων. «Οι Queen θέλουν μόνο τα χρήματα τώρα», παραπονέθηκε. Όλη αυτή η δυσαρέσεκεια στη συνέχεια ξεπεράστηκε και στις 27 Ιουλίου 1986, συνέβη το σπουδαίο γεγονός όπου οι Queen έπαιξαν σε αυτό που η δισκογραφική τους εταιρεία EMI ονόμασε «την πρώτη ροκ συναυλία σε στάδιο πίσω από το Σιδηρούν Παραπέτασμα»  στο Népstadion στην πρωτεύουσα της Ουγγαρίας, Βουδαπέστη.  Άνθρωποι από κάθε γωνιά της χώρας μάζευαν χρήματα για μήνες, πουλώντας ακόμα ότι πολύτιμο είχαν απλά για ένα εισιτήριο ενώ χιλιάδες άνθρωποι ταξίδευαν από τις γειτονικές κουμμουνιστικές  χώρες προσπαθώντας να βρουν και αυτοί ένα εισιτήριο.

Οι Queen έφτασαν στη Βουδαπέστη με υδροπτέρυγο κατά μήκος του ποταμού Δούναβη. Μόλις επιβιβάστηκαν, πέρασαν βιαστικά από θαυμαστές, δημοσιογράφους εφημερίδων και τηλεοπτικά συνεργεία και μπήκαν σε μια δεξίωση στη βρετανική πρεσβεία. «Μας αρέσει να πηγαίνουμε σε μέρη όπου είναι μια πρόκληση», εξήγησε ο κιθαρίστας Brian May.

Το τμήμα δημοσίων σχέσεων των Queen ήθελαν να εξασφαλίσουν όσο το δυνατόν μεγαλύτερη δημοσιότητα για την εκδήλωση. Αλλά οι Άγγλοι δημοσιογράφοι που ακολουθούσαν την μπάντα για να καλύψουν την ιστορική συναυλία δεν είχαν τη δυνατότητα να πάρουν συνέντευξη από τον Mercury ο οποίος στις πέντε μέρες που έμεινε στην Βουδαπέστη αγόρασε πολλά έργα τέχνης από τοπικές γκαλερί και καταστήματα με αντίκες.

Ένα από τα ευτράπελα που συνέβησαν κατά διάρκεια του δείπνου της δεξίωσης ήταν όταν ο Mercury έσκυψε πάνω από το τραπέζι για να ρωτήσει την πολύ μεθυσμένη Ουγγαρέζα συνοδό του ντράμερ Roger Taylor στο δείπνο πόσο μεγάλο ήταν το αιδοίο της και «μπορείς να το περάσεις πάνω από το κεφάλι σου, αγάπη μου;» Αυτό προκάλεσε μεγάλη αμηχανία στον διερμηνέα, πριν ο Taylor κάνει τον Mercury να ζητήσει συγγνώμη (αν και η λέξη «αιδοίο» δεν χρησιμοποιήθηκε σύμφωνα με τον δημοσιογράφο D.Quantick).

Η συναυλία στις 27 Ιουλίου ήταν εκπληκτική! Οι Queen ήταν έμπειροι στα στάδια και ο Mercury περπάτησε σε κάθε σπιθαμή της σκηνής. Ογδόντα χιλιάδες άνθρωποι παρακολούθησαν μέσα στο στάδιο, ενώ άλλοι 45.000 οπαδοί χωρίς εισιτήρια, μερικοί από τους οποίους είχαν ταξιδέψει από τη Βαρσοβία και την Οδησσό, συγκεντρώθηκαν έξω για να ακούσουν. Αλλά έχοντας επίγνωση των ένοπλων στρατιωτών που ήταν τοποθετημένοι γύρω από την αρένα, το κοινό δεν τόλμησε να αντιδράσει δυναμικά. Έχοντας παίξει οι Queen τις περισσότερες μεγάλες επιτυχίες τους η πιο σημαντική στιγμής της συναυλίας ήταν ο Mercury και ο May θα εκτελούσαν, το παραδοσιακό λαϊκό τραγούδι, "Tavaszi Szél Vizet Áraszt" (μεταφρασμένο ως Άνεμος, Νερό, Άνοιξη, Πλημμύρα). Ο Mercury είχε γράψει τους στίχους στο χέρι κουνώντας υπερβολικά τα δάχτυλά του για να ρίξει μια κλεφτή ματιά λέγοντας: «Απόψε, για πρώτη φορά αυτό είναι ένα πολύ ιδιαίτερο τραγούδι από τους Queen, για εσάς».

Η αντίδραση του κόσμου ήταν τόσο συγκλονιστική, είπε May που ακόμα και σήμερα, δεκαετίες μετά, το βίντεο προκαλεί ρίγη αφού μέχρι και οι αστυνομικοί είχαν παραδοθεί στην μαγεία των Queen.

Το συγκεκριμένο παραδοσιακό τραγούδι ο ο Freddie το ανακάλυψε κατά τη διάρκεια της παραμονής του στην πόλη  και δεν του υπόδειξε κανείς ενώ παρότι τον ταλαιπώρησε στην εκμάθηση κατόρθωσε να το μάθει. Συγκεκριμένα το εν λόγω τραγούδι αποτελούσε τον ύμνο ενός ολόκληρου λαού και είναι το τραγούδι που μαθαίνει κάθε παιδί στην Ουγγαρία.

Οι Queen ολοκλήρωσαν την μεγαλειώδη συναυλία τους σε κλίμα αποθέωσης και το κοινό να ξεσπά σε λυγμούς ενώ  στη συνέχεια και λίγο πριν φύγουν από τη Ουγγαρία ένας ντόπιος δημοσιογράφος ρώτησε τον Mercury αν θα επέστρεφαν ποτέ.

 «Αν είμαι ακόμα ζωντανός», απάντησε. Αυτό που κανείς άλλος, συμπεριλαμβανομένων των συναδέλφων του, δεν ήξερε τότε ήταν ότι είχε προσβληθεί από τον ιό του AIDS και ότι η περιοδεία "Magic" θα ήταν η τελευταία του.

 Οπότε αυτή η ατάκα είναι απλώς ένα ακόμη από τα μικρά σχόλιά του, γνωρίζοντας ότι η ζωή του σύντομα θα άλλαζε για πάντα. Κι όμως στην Magic Tours περιοδεία, τα έδωσε όλα. Ο Freddie δεν επέστρεψε ποτέ στη Βουδαπέστη. Πέθανε το 1991 σε ηλικία 45 ετών λόγω AIDS.

Υ.Γ.1: Ολόκληρη η ταινία της συναυλίας γυρίστηκε από την Mafilm με έξοδα του ουγγρικού κράτους και σκηνοθετήθηκε από τον Γιάνος Ζσομπολιάι. Η ταινία έκανε την πρεμιέρα της στον κινηματογράφο στη Βουδαπέστη τον Δεκέμβριο του 1986 και κυκλοφόρησε σε VHS την επόμενη χρονιά. Μερικά τραγούδια από τη συναυλία στη Βουδαπέστη συμπεριλήφθηκαν επίσης στο άλμπουμ συναυλιών Live Magic.

Υ.Γ.2: Ο Brian May δήλωσε στο HVG το 2016 ότι η συναυλία στη Βουδαπέστη ήταν «μία από τις πιο αξιομνημόνευτες της καριέρας τους»: Περιμέναμε χρόνια για την ευκαιρία να παίξουμε εδώ. Εκείνη η βραδιά ήταν καταπληκτική, με το ουγγρικό λαϊκό τραγούδι και όλη την ατμόσφαιρα. Μπορεί να ακούγεται υπερβολή, αλλά ήταν σαν να κάναμε ένα βήμα στο άπειρο εκείνο το βράδυ. Εκτός από την απεικόνιση της ζωντανής εμφάνισης των Queen, η ταινία περιλαμβάνει μοντάζ από τα σημαντικότερα σημεία της θρυλικής επίσκεψης του συγκροτήματος και μια μοναδική ματιά στο ουγγρικό στυλ κινηματογράφησης προσαρμοσμένο στη δυτική ροκ μουσική.

Φώτης Μελέτης