Image
Rock this Time 15-10-2026

Michael Sembello: Το μυστικό πίσω από το "Maniac"

Του Φώτη Μελέτη

Υπάρχουν τραγούδια που σημαδεύουν μια ολόκληρη εποχή και το "Maniac" του Michael Sembello είναι σίγουρα ένα από αυτά. Ο απόλυτος synth-pop ύμνος των '80s που κατέκτησε τον κόσμο μέσα από τα καταιγιστικά του beats και ερμήνευσε και συνέγραψε ο Αμερικανός καλλιτέχνης για το soundtrack της κινηματογραφικής ταινίας Flashdance (1983) που όποτε τυγχάνει να το ακούμε συνεχίζει να μας υπενθυμίζει με νοσταλγία την εφηβεία μας...

Ο Michael Sembello τραγουδιστής, κιθαρίστας, τραγουδοποιός και παραγωγός γεννήθηκε στις 17 Απριλίου 1954 στο Φιλαδέλφεια των ΗΠΑ και ξεκίνησε την επαγγελματική του πορεία σε ηλικία μόλις 17 ετών ως κιθαρίστας στο πλευρό του Stevie Wonder, συμμετέχοντας σε σπουδαία άλμπουμ όπως το "Songs in the Key of Life". Παράλληλα, εργάστηκε ως session μουσικός και συνθέτης για κορυφαία ονόματα της μουσικής βιομηχανίας, όπως ο Michael Jackson (έγραψε το τραγούδι "Carousel"), Diana Ross, Donna Summer, Chaka Khan και The Jackson 5. Το 1983, ο Sembello κυκλοφόρησε το πρώτο του προσωπικό άλμπουμ, με τίτλο "Bossa Nova Hotel"  στο οποίο υπάρχει και το τραγούδι "Maniac" που συνέγραψε μαζί με τον πληκτρά του, Dennis Matkosky και επιλέχθηκε για να συμπεριληφθεί στην ταινία "Flashdance". 
Η ιστορία της ταινίας έχει ως πρωταγωνιστές την 18χρονη Alex Owens την οποία υποδύεται η Jennifer Beals στο Πίτσμπουργκ. Η Alex εργάζεται σκληρά ως οξυγονοκολλήτρια σε χαλυβουργείο την ημέρα και ως χορεύτρια σε ένα τοπικό μπαρ τη νύχτα. Το μεγάλο της όνειρο, ωστόσο, είναι να γίνει δεκτή σε μια διάσημη ακαδημία χορού (Pittsburgh Conservatory of Dance). Κατά τη διάρκεια της προσπάθειάς της, ερωτεύεται το αφεντικό της στο εργοστάσιο και έτερο πρωταγωνιστή τον Nick Hurley (Michael Nouri), ο οποίος προσπαθεί να τη βοηθήσει να ξεπεράσει τους φόβους της. Την σκηνοθεσία έκανε ο σκηνοθεσία του Adrian Lyne και παραγωγή των Don Simpson και Jerry Bruckheimer ενώ η ταινία αποτέλεσε τεράστια εμπορική επιτυχία, αφού με προϋπολογισμό μόλις 7 εκατομμυρίων δολαρίων κατάφερε να αποφέρει περισσότερα από 200 εκατομμύρια δολάρια παγκοσμίως.
 
                                                  Πως γράφτηκε το "Maniac"
Αρχικά, ο Michael Sembello και ο Dennis Matkosky (πλήκτρα) έγραψαν το κομμάτι με τελείως διαφορετικό concept. Εμπνευσμένοι από μια ομώνυμη ταινία τρόμου του 1980, οι αρχικοί στίχοι μιλούσαν για έναν κατά συρροή δολοφόνο. Μετά από παρότρυνση του παραγωγού του άλμπουμ Phil Ramone, οι στίχοι ξαναγράφτηκαν για να ταιριάζουν στην ταινία Flashdance, μετατρέποντας τον «μανιακό» δολοφόνο σε μια κοπέλα παθιασμένη με τον χορό. 
Η γενική ιδέα για το τραγούδι που έγινε επιτυχία της ταινίας "Flashdance" ήρθε στον στιχουργό Dennis Matkosky καθώς παρακολουθούσε ένα ρεπορτάζ ειδήσεων για έναν κατά συρροή δολοφόνο. Σκέφτηκε αστειευόμενος: «Με την τύχη που έχω, αυτός ο τύπος μένει δίπλα μου» και αμέσως σημείωσε τους στίχους που του ήρθαν στο μυαλό: «Είναι μανιακός. Μόλις μετακόμισε δίπλα. Θα σκοτώσει τη γάτα σου και θα την καρφώσει στο πάτωμα».
 Παρουσίασε την ιδέα στον φίλο του Michael Sembello, τα μάτια του οποίου άνοιξαν διάπλατα από ενδιαφέρον μόλις άκουσε τον τίτλο. Μόλις ο Matkosky κάθισε στο πιάνο, ο Sembello είπε: «Εντάξει. Παίξε την πιο παράξενη συγχορδία που ξέρεις» και άρχισαν να συνθέτουν τη μουσική. Η έμπνευσή τους για τη γέφυρα του τραγουδιού προήλθε από το κομμάτι "D.O.A." των Bloodrock μια επιτυχία που έφτασε στο νούμερο 36 του Billboard Hot 100 το 1971 και αναπαρήγαγε τη σειρήνα δύο τόνων που χρησιμοποιούνταν στα ασθενοφόρα του Ηνωμένου Βασιλείου εκείνη την εποχή ενώ ο Sembello σκέφτηκε να χρησιμοποιήσει τη μελωδία του "Chopsticks" για να εισαγάγει το οργανικό μέρος του τραγουδιού.
Σε μία παλιά κοινή τους συνέντευξη, ο Dennis Matkosky και ο Michael Sembello παραδέχτηκαν ότι η αρχική ιδέα προήλθε από ένα δελτίο ειδήσεων για έναν κατά συρροή δολοφόνο και νοίκιασαν σε βιντεοκασέτα την ταινία τρόμου Maniac (1980) για να πάρουν "αιματηρή" έμπνευση.  «Πιστεύαμε ότι ήταν ένα αστείο τραγούδι. Δεν προσπαθούσαμε καν να γράψουμε ένα σοβαρό κομμάτι, απλά θέλαμε να κάνουμε τους φίλους μας να γελάσουν», δήλωσε ο Matkosky. 
Ο Sembello έχει περιγράψει με πολύ γλαφυρό τρόπο το κλίμα της εποχής στην Καλιφόρνια: «Καθόμασταν στο τζακούζι, πίνοντας μπύρες και προσπαθώντας να κατεβάσουμε ιδέες. Ο Dennis έφερε την ταινία "Maniac", την είδαμε και είπαμε "Αυτό είναι πολύ cool, αλλά δεν έχει καμία απολύτως σχέση με το Flashdance!"
                                                       Το "σωστό... λάθος"
Το τραγούδι δεν προοριζόταν ποτέ για την ταινία αλλά η σύζυγος του Sembello έστειλε κατά λάθος μια κασέτα με διάφορα demo στον παραγωγό Phil Ramone. Ο Ramone και ο σκηνοθέτης Adrian Lyne άκουσαν το κομμάτι και ενθουσιάστηκαν με τον ξέφρενο ρυθμό του.
Ο Ramone κάλεσε αμέσως τον Sembello και του είπε: «Μου αρέσει τρελά, είναι τέλειο για τη σκηνή που θέλουμε. Απλά πρέπει να αλλάξετε τους στίχους και να το κάνετε να αφορά μια κοπέλα που έχει το πάθος ενός "μανιακού" για τον χορό». 
Όταν οι συντελεστές της ταινίας άκουσαν την κασέτα, ο σκηνοθέτης Adrian Lyne και ο θρυλικός παραγωγός του soundtrack Phil Ramone ξεχώρισαν αμέσως τη μουσική. Ο Adrian Lyne γοητεύτηκε από τον έντονο, γρήγορο ρυθμό των συνθεσάιζερ και τον ήχο που έμοιαζε με καμπάνα/σειρήνα στη γέφυρα του κομματιού, θεωρώντας ότι ήταν το ιδανικό, γεμάτο αδρεναλίνι κίνητρο για μια σκηνή έντονου χορού
Το 1983, αμέσως μετά την τεράστια επιτυχία, ο Michael Sembello είχε δηλώσει σε συνέντευξή του: «Είναι μια τρομερή ειρωνεία το πόσο πολύ αγαπήθηκε αυτό το κομμάτι, ειδικά από τη στιγμή που εγώ ο ίδιος δεν χορεύω καθόλου και δεν έχω πατήσει ποτέ το πόδι μου σε ντίσκο!».  Σε μεταγενέστερη συνέντευξή του ο Sembello εξήγησε γιατί δεν κυνήγησε να βγάλει κι άλλες παρόμοιες επιτυχίες: «Από εκεί που ήμουν ένας απλός κιθαρίστας της τζαζ και έγραφα κομμάτια για τη Warner Brothers, ξαφνικά βρέθηκα με ένα Νο. 1 single. Ένιωθα σαν πολιτικός που έπρεπε να φιλάει μωρά και να κάνει χειραψίες, αντί να παίζει μουσική. Η εταιρεία μού ζητούσε "δώσε μας άλλα 5 ή 10 Maniac", κι εγώ τους είπα όχι. Δεν ήθελα να κοροϊδέψω τον κόσμο βγάζοντας μια φτηνή αντιγραφή απλά για τα λεφτά».
 O Michael Sembello στην συνέχεια επέλεξε να συνεχίσει τη συνεργασία του με τον Ramone για το ντεμπούτο άλμπουμ του, "Bossa Nova Hotel" (1983) το οποίο περιλάμβανε το επιτυχημένο single που έφτασε στο νούμερο ένα ενώ έκανε ακόμη δύο πιο μικρές επιτυχίες στα αμερικανικά τσαρτ με τα "Automatic Man" και το "Talk". 
Το "Maniac" σκαρφάλωσε στο Νο. 1 του US Billboard Hot 100 για δύο εβδομάδες τον Σεπτέμβριο του 1983. Η επιτυχία του ενισχύθηκε σημαντικά από το βίντεο κλιπ το οποίο περιλάμβανε σκηνές από την ταινία και παιζόταν ασταμάτητα στο MTV.  Η εκτεταμένη προβολή που έλαβε το βίντεο του "Maniac" από το MTV  βοήθησε την Paramount να προωθήσει δωρεάν την ταινία Flashdance, αντί να πληρώσει αρκετά εκατομμύρια δολάρια για χρόνο προβολής διαφημίσεων στην τηλεόραση, κάτι που θα απαιτούνταν για να επιτευχθεί το ίδιο αποτέλεσμα. Ο αντιπρόεδρος της Paramount, Gordon Weaver, χαρακτήρισε αυτή την προσέγγιση ως «αόρατο μάρκετινγκ». Η ταινία Flashdance αναδείχθηκε στην τρίτη ταινία με τις υψηλότερες εισπράξεις για το 1983 στις ΗΠΑ, παρά το γεγονός ότι έλαβε αρνητικές κριτικές.
Το τραγούδι απέσπασε επίσης πολλαπλές υποψηφιότητες για βραβείο Grammy και συμπεριλήφθηκε στο ντεμπούτο άλμπουμ του Sembello, "Bossa Nova Hotel". Ως σινγκλ, το "Maniac" χάρισε στον Sembello υποψηφιότητες για Grammy στις κατηγορίες «Ηχογράφηση της Χρονιάς» και «Καλύτερη Ανδρική Ερμηνεία Ποπ Τραγουδιού»  καθώς και μια υποψηφιότητα —μαζί με τον Matkosky— για το βραβείο «Τραγούδι της Χρονιάς». Ως μέρος του soundtrack της ταινίας "Flashdance", το τραγούδι χάρισε σε εκείνους και σε όλους τους δημιουργούς που συνέβαλαν στο άλμπουμ το βραβείο Grammy για το «Καλύτερο Άλμπουμ με Πρωτότυπη Μουσική για Κινηματογραφική Ταινία ή Τηλεοπτικό Πρόγραμμα»  ενώ ο Sembello προτάθηκε επίσης —μαζί με τους υπόλοιπους ερμηνευτές του soundtrack— για το βραβείο «Άλμπουμ της Χρονιάς». Το "Maniac" προτάθηκε για βραβείο Όσκαρ και Χρυσή Σφαίρα στην κατηγορία «Καλύτερο Πρωτότυπο Τραγούδι», ενώ το μουσικό βίντεο του τραγουδιού απέσπασε το βραβείο Καλύτερου Μοντάζ στα Video Music Awards του περιοδικού Billboard.
 
Υ.Γ.1: Το άλμπουμ της ταινίας πούλησε πάνω από 20 εκατομμύρια αντίτυπα παγκοσμίως και εκτόπισε ακόμη και το "Thriller" του Michael Jackson από την κορυφή των charts ενώ εκτός του "Maniac" στην κορυφή στο Νο. 1 του Billboard σκαρφάλωσε και το τραγούδι της ταινίας, "Flashdance... What a Feeling"  με την Irene Cara που κέρδισε το Όσκαρ Καλύτερου Πρωτότυπου Τραγουδιού το 1984.
 
Υ.Γ.2: Το "Maniac" έχει δεχτεί πάνω από 70 επίσημες διασκευές, καθώς ο καταιγιστικός ρυθμός του το καθιστά ιδανικό για πολλά διαφορετικά μουσικά είδη (από Heavy Metal μέχρι Punk και Jazz). Φυσικά ξεχωρίζουν εκείνες των Firewind, της Diamante των Avantasia με τη συμμετοχή του Eric Martin ( Mr. Big), των Iron Savior, των Pomplamoose, των Herb Alpert and The Tijuana Brass και πολλών άλλων.
 
Φώτης Μελέτης