Κώστας Τουρνάς και "Κλισέ": Ένα αδικημένο ποπ διαμάντι

Ήταν η περίοδος που αποφάσισε να επενδύσει όλα του τα χρήματα σε τεχνολογικό εξοπλισμό (synthesizers, drum machines, κονσόλες) αντί για ακίνητα. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει: «Άλλοι έκαναν τα λεφτά τους οικόπεδα, εγώ τα έριξα στη μουσική». Γυρίζουμε λοιπόν στα μέσα της δεκαετίας του '80 και θυμόμαστε και ακούμε ξανά ένα άλμπουμ που μίλησε για τις ανθρώπινες σχέσεις, την καθημερινότητα και τις αντιφάσεις της ζωής και αποτελεί ένα υποδειγματικό δείγμα της συνθετικής και στιχουργικής ωριμότητας του καλλιτέχνη.

Τραγούδια όπως το "Για σένα δεν μπορώ να κλάψω", το "Ξύπνα" και φυσικά η εμβληματική συνεργασία με την Τάνια Τσανακλίδου στο ανατριχιατικό "Η Έλλη" αποδεικνύουν γιατί αυτός ο δίσκος παραμένει διαχρονικός και επίκαιρος μέχρι σήμερα. Ας αφεθούμε, λοιπόν στις μελωδίες ενός δημιουργού που δεν φοβήθηκε ποτέ να πειραματιστεί και να μας χαρίσει μοναδικά τραγούδια.

Το άλμπουμ ξεκινά με το "Για σένα δεν μπορώ να κλάψω" από τα πιο ρυθμικά και αναγνωρίσιμα progressive pop κομμάτια του δίσκου, με έντονη χρήση synthesizer και drum machines, χαρακτηριστικά του ήχου του Τουρνά εκείνη την περίοδο. Ακολουθεί το "Ξύπνα" με τους στίχους του τραγουδιού έχουν έντονο κοινωνικό και αφυπνιστικό χαρακτήρα, καλώντας τον ακροατή να αντιδράσει στην παθητικότητα.

Επόμενο κομμάτι το συγκλονιστικό "Έλλη". Εδώ ο Τουρνάς ξανά πρωτοπορεί και μετά τον "Αχιλλέα από το Κάιρο" όπου αποκάλυψε την υποκρισία και τον ομοφοβικό χαρακτήρα της κοινωνίας του περασμένου αιώνα, ξανακτυπά με μία μπαλάντα που μιλά για την κακοποίηση των γυναικών και που δεν τολμούσε κανείς να τραγουδήσει εκείνη την εποχή. Η συμμετοχή της Τάνιας Τσανακλίδου με την θεατρικότητα στην ερμηνεία της, έδωσε μία άλλη διάσταση σε αυτήν την μελαγχολική σύνθεση ειδικά όταν τραγουδά..."Την έδειρε μπροστά σ’ ένα φίλο του, Γιατί δεν του φέρθηκε ωραία, Δεν τού ‘κανε λέει παρέα, Η Έλλη δεν ξέρει τι θέλει" .

Το "Μια πάνω, πέντε κάτω" είναι μία πιο "ελληνική" στιγμή του δίσκου και το κομμάτι εκφράζει με έναν πολύ άμεσο και μελωδικό τρόπο τα σκαμπανεβάσματα της καθημερινότητας και τις δυσκολίες της ζωής. Το "Πιστεύω Στην Αγάπη Ακόμα" είναι mid-tempo synth-pop κομμάτι με που μιλά για την ελπίδα και την αγάπη με ένα πανέμορφο ρεφρέν ενώ το ηλεκτρονικό σόλο της κιθάρας είναι αρκετά progressive για τη εποχή του.

"Ο Τρίτος" είναι, το πιο ανάλαφρο κομμάτι του άλμπουμ αλλά με στιχουργικά έχει έντονα κοινωνικοπολιτικό περιεχόμενο και σκοτεινή ατμόσφαιρα.

Το "Μείνε Μαζί Μου" ανεβάζει τους ρυθμούς με ένα θαυμάσιο ρεφρέν και η σύνθεση είναι δομημένη ενορχηστρωτικά θυμίζοντας το "Μην της το Πεις" με τις ηλεκτρονικές κιθάρες να γεμίζουν με "φράσεις" το κομμάτι. Ακολουθεί η μπαλάντα "Αμέρικα" που είναι από τις καλύτερες συνθέσεις του άλμπουμ και από τα πιο αδικημένα τραγούδια του Τουρνά. Το κομμάτι μιλά και το «αμερικανικό όνειρο» που επηρέαζε τη νεολαία στα μέσα των '80s και εστιάζει στη θυσία της προσωπικής ευτυχίας στον βωμό της επιβίωσης και της νέας αρχής. Ο "Διάβολος" συνεχίζει στα ίδια ποπ μονοπάτια των προηγούμενων συνθέσεων και έπεται το κλασικό πλέον "Αν Ο Έρωτας Ζει" που το συνοδεύει η φωνή της Τυνήσιας τραγουδίστριας Μορέιρα με το ανατολίτικο στοιχείο να είναι έντονο με υπέροχες ερωτικές ερμηνείες (ντουέτο)  με λιτές αλλά εμπνευσμένες μελωδικές εναλλαγές. Ο επίλογος γράφεται με το "Δε Σε Θέλω Για Μια Νύχτα" που για τους πιο παρατηρητικούς θυμίζει στο ρεφρέν το "We Don’t Need Another Hero" (Tina Turner).  Τέλος σημαντική η συμβολή στην ολοκλήρωση του άλμπουμ είναι η συμμετοχή του Γιάννη Σαρόγλου στο ηλεκτρονικό μπάσο στα δεύτερα φωνητικά και στην ηχοληψία ενώ την παραγωγή έχει κάνει ο Νίκος Καραγιάννης.

Φώτης Μελέτης