Image
Rocktime Groups 07-11-2026

ARK: Ο ήχος που ένωσε το metal, το flamenco και την jazz

Του Φώτη Μελέτη

Μία παρέα από την παγωμένη Νορβηγία κατόρθωσε με ολοκληρωμένα δύο μόνο άλμπουμ και ειδικά με το μνημειώδες "Burn the Sun" (2001) να λογίζεται μέχρι σήμερα ως ένα από τα κορυφαία αριστουργήματα του progressive metal.Οι Ark απέδειξαν πώς είναι να παίζεις τεχνική μουσική γεμάτη με  συναίσθημα και μελωδία και παρότι η πορεία τους ήταν σύντομη και η μοίρα τους επιφύλασσε ένα πρόωρο τέλος, το αποτύπωμά τους έμεινε ανεξίτηλο.

Οι ARK, με καταγωγή από το Toten της Νορβηγίας, ιδρύθηκαν  το 1990 από τον κιθαρίστα Tore Østby, αφότου το σπουδαίο συγκρότημα στο οποίο συμμετείχε παλαιότερα, οι Conception, διαλύθηκαν την προηγούμενη χρονιά. Αρχικά, στο σχήμα προσχώρησε ο φίλος του και έμπειρος ντράμερ John Macaluso  (πρώην  MCM, Powermad, TNT και Riot) με τον οποίο δημιούργησαν ένα κράμα μουσικών στυλ, που θεμελιωνόταν σε heavy progressive rock ρυθμούς συνδυασμένους με Flamenco, Jazz και Heavy Metal!!!
Η αναζήτηση για έναν τραγουδιστή με ευρύ φωνητικό φάσμα και εκφραστικότητα, ικανό να αποδώσει το απαιτητικό υλικό, ολοκληρώθηκε με την ένταξη του συμπατριώτη τους Jørn Lande, πρώην frontman των Vagabond, Mundanus Imperium και The Snakes (με τους Bernie Marsden και Mickey Moody). O Jorn Lande ξεχώριζε για τηνμεγάλη εκφραστική γκάμα της φωνή του η οποία θυμίζει από David Covedlae, Ronnie James DIO, μέχρι Peter Gabriel, Ian Gillan και Freddie Mercury. Το Νορβηγικό τρίο έλαβε συνειδητά μία πρωτοποριακή απόφαση να απομακρυνθεί από τη σύνθεση του κλασικού hard και heavy rock υλικού έχοντας ως νέο σκοπό να μην έχουν κανένα απολύτως μουσικό.Ο ντράμερ John Macaluso είχε επισημάνει παλαιότερα στο "Norway Rock Magazine" για αυτήν την απόφαση:«Με τον Tore δημιουργούσαμε μαγεία και είχαμε μια πραγματική τηλεπάθεια όταν παίζαμε. Ξέραμε ακριβώς πού πήγαινε ο ένας τον άλλο μουσικά χωρίς καν να μιλήσουμε».
 
                                                                                 ΔΙΣΚΟΓΡΑΦΙΑ
Το ομότιτλο ντεμπούτο τους κυκλοφορεί το 1999 γεμάτο πειραματισμούς, που έδειξε αμέσως ότι η μπάντα απέρριπτε τα εμπορικά κλισέ της εποχής επιβεβαιώνοντας το μουσικό όραμά τους. Με τη συνδρομή του Trond Nagell Dahl στα πλήκτρα, το τρίο δημιούργησε έναν δίσκο μεγάλης ποικιλομορφίας, παρουσιάζοντας έναν δυναμικό ήχο δημιουργικής έξαρσης prog/hard rock που εμπλουτιζόταν με περίπλοκα ρυθμικά σχήματα και ελκυστικές μελωδικές δομές, κερδίζοντας ένα ευρύ φάσμα ακροατών από τον χώρο του rock και του metal.
Το εναρκτήριο "Burning Down", είναι το ιδανικό ξεκίνημα λαμβάνοντας το πρώτο σοκ από τον καταιγισμό και τις εναλλαγές των ρυθμών σε όλα τα επίπεδα όπου η αρτιότητα συναντά την μελωδία. Ακολουθεί το "Where The Winds Blow" με πιασάρικο ρεφρέν, τζαζ κιθαριστικά θέματα, με τα ταχυδυναμικά τύμπανα του John Macaluso να εντυπωσιάζουν. Ο Lande αγαπούσε τόσο πολύ αυτό το τραγούδι που το επανεκτέλεσε αργότερα στην προσωπική του καριέρα στο άλμπουμ "The Gathering".
Επόμενη σύνθεση το πολυδαίδαλο "The Hunchback Of Notre Dame", που ενσωματώνει απρόσμενα στοιχεία, από ισπανική/φλαμένκο ακουστική κιθάρα μέχρι τζαζ περάσματα στο πιάνο και παράλληλα εξελίσσεται ανά διαστήματα σε έναν prog-heavy δυναμίτη που διαρκεί σχεδόν εννιά λεπτά! 
Στο "Singers At The World's Dawn", ο Jorn παραδίδει μια από τις πιο "βραχνές" και δυναμικές ερμηνείες του ενώ η κιθάρα και τα ντραμς δημιουργούν έναν πολύ επιθετικό ρυθμό και σε αρκετά σημεία θυμίζουν τους Rainbow. To "Mother Love", ξεκινά  με τα τύμπανα του Macaluso και την κιθάρα του Tore Østby να δημιουργούν μία κινηματογραφική ατμόσφαιρα, η οποία κλιμακώνεται σε ταχύτητες Metallica αναδεικνύοντας την θεατρική ερμηνεία του Jorn δημιουργώντας έναν μικρό prog κομψοτέχνημα. Το "Center Avenue", ακολουθεί το ανάλογο ύφος με τις προηγούμενες συνθέσεις και κινείται στην μετριότητα ενώ ο επίλογος γράφεται εξαιρετικά με το μυσταγωγικό "Can't Let Go" θυμίζοντας έντονα τους Pink Floyd.
Στα αρνητικά του δίσκου είναι τα υπερ-προβεβλημένα τύμπανα λόγω της παραγωγής που έκανε η ίδια η μπάντα, αδικώντας ουσιαστικά το συνολικό αποτέλεσμα.
Το 2001 κυκλοφορεί το μεγαλειώδες "Burn the Sun" σε παραγωγή του Tommy Newton και στο σχήμα προστέθηκαν  δύο ακόμη σπουδαίοι μουσικοί, ο μπασίστας Randy Coven (Mit Holy Mother) και ο πληκτράς Mats Olausson (Yngwie Malmsteen) ανεβάζοντας κι άλλο το εκτελεστικό και συνθετικό επίπεδο ενσωματώνοντας ανατολίτικους ρυθμούς σε συνδυασμό με λατινοαμερικανικά στοιχεία.Το συγκρότημα περιγράφει την κεντρική ιδέα πίσω από το άλμπουμ ως εξής: «Το "Burn the Sun" πραγματεύεται την αναταραχή και τη διατάραξη της παγκόσμιας ισορροπίας του πλανήτη μας. Ξεκινώντας από τον πυρήνα της Γης, η μουσική ξεδιπλώνεται καλύπτοντας την ξηρά, τη θάλασσα, τα πλάσματα της Γης, τον ουρανό, το διάστημα και πέρα ​​από αυτό. Αν το καλοσκεφτείς, στην πραγματικότητα δεν μπορείς να κάψεις τον ήλιο – κι όμως, όλοι προσπαθούμε να το κάνουμε κάθε μέρα της ζωής μας, πιέζοντας για να προχωρήσουμε μπροστά, χωρίς να δίνουμε σημασία στους ανθρώπους γύρω μας, σε μια πορεία ή αποστολή που οδηγεί στο άγνωστο. Προσπαθούμε διαρκώς να φτάσουμε έναν κοινό στόχο, ο οποίος όμως μερικές φορές είναι ανέφικτος, και κάποιοι θα πεθάνουν προσπαθώντας – προσπαθώντας να "κάψουν τον ήλιο" (Burn The Sun)». 
Μάλιστα  ο Macaluso αποκάλυψε σε μία μετέπειτα συνέντευξή του κάτι που ελάχιστοι οπαδοί γνώριζαν: "Το "Burn the Sun" είναι στην πραγματικότητα ένα concept άλμπουμ, αλλά τα κομμάτια μπήκαν με ανακατεμένη σειρά. Ερχόμενοι στις συνθέσεις το συγκρότημα ξεδιπλώνει ένα υπέροχο progressive ύφος, εμπλουτισμένο με στοιχεία από διάφορα είδη μουσικής όπως metal, jazz, flamenco, ψυχεδέλεια και blues τα οποία συνδέονται μεταξύ τους με εξαιρετική μαεστρία. Ξεκίνημα με το καταιγιστικό "Heal the Waters" με κοφτερούς κιθαριστικούς ρυθμούς σε prog-metal ύφος και με τον Jorn να πραγματοποιεί μία επική ερμηνεία και έπεται το "Torn" όπου παντρεύονται οι δραματικές ερμηνείες σε ύφος Björk (!!!) με τους ασταμάτητους Macaluso και Randy Coven να οδηγούν την σύνθεση σε heavy και prog μονοπάτια. Ακολουθεί το ομότιτλο εξαιρετικό κομμάτι με τον βιρτουόζο Tore Østby να επιβάλει ένα δαιμονιώδη ρυθμό, με την μπάντα να μεγαλουργεί αποφεύγοντας την κουραστική πολυπλοκότητα του prog-metal. 
Το "Resurrection" εναλλάσσεται συνεχώς με hard, prog, space και heavy rock ρυθμούς που συνδυάζονται μέσα σε μία χαοτική εκτελεστική δημιουργία με τον Jorn να απογειώνει την σύνθεση. Στo "Absolute Zero" ο Jorn μεταμορφώνεται ξανά σε Björk με το μπάσο του Coven να είναι απίστευτο (όπως και σε όλο το άλμπουμ που παραδίδει σεμινάριο παιξίματος). Παράλληλα οι κιθάρες είναι σαρωτικές και ο Macaluso με την ορμή που πάιζει πρέπει να κοπανιέται ακόμη...
Ακολουθεί το "Just a Little" όπου το φλαμένκο στοιχείο είναι έντονο  με τον Τore Østby να παραδίδει μαθήματα ακουστικής κιθάρας και το οποίο, σε μερικά σημεία, θυμίζει υπερβολικά το τραγούδι "Crazy" του Seal. Στο αγωνιώδες "Waking Hour" αναδεικνύεται ξανά το το ανεξάντλητο ταλέντο όλων των εκτελεστών όπως και στο metal-ικό "Noose" με τον Jorn να συνδυάζει μοναδικά τις φωνές των R.J.Dio και B.Dickinson ενώ όσο το κομμάτι προχωράει τόσο απολαμβάνουμε τα εκρηκτικά σόλα του Τore Østby.
Το "Feed the Fire" είναι πιθανόν το πιο "φυσιολογικό" κομμάτι του άλμπουμ με όμορφα λυρικά μέρη και ακολουθεί το "I Bleed" όπου ερμηνευτικά έχει την τιμητική του ο David Coverdale με την σύνθεση να έχει "κρυφές" blues αναφορές δείχνοντας την ενορχηστρωτική ευφυΐα της μπάντας.
Για το τέλος έχουμε το εννιάλεπτο συγκινητικό "Missing You". Εδώ, οι κιθάρες του Østby επηρεασμένες από το ύφος των Pink Floyd αιωρούνται πάνω από τα «κοσμικά» πλήκτρα του Mats Olausson, δημιουργώντας μια αίσθηση μελαγχολίας που ενισχύεται από τα  σπαρακτικά φωνητικά του Lande. Πρόκειται για ένα από τα καλύτερα κομμάτια των ARK.
 
                                         H διάλυση και το χαμένο τρίτο άλμπουμ
Mετά την περιοδεία για την προώθηση του άλμπουμ, οι ARK έκαναν ένα διάλειμμα και τελικά διαλύθηκαν το 2002. Ο Lande είχε ήδη αποφασίσει να συνεργαστεί με τους Roland Grapow και Uli Kusch για τη δημιουργία του power metal σχήματος Masterplan, ενώ παράλληλα επιδίωκε και τη σόλο καριέρα του. Ωστόσο, πριν από την ανακοίνωση της διάλυσης, κάποια αδημοσίευτα προσχέδια και ιδέες διαφόρων μελών του συγκροτήματος –που προορίζονταν για το τρίτο άλμπουμ– αξιοποιήθηκαν τελικά από τον John Macaluso και τους Union Radio στο άλμπουμ του "The Radio Waves Goodbye" (2007).
Το 2009, ο Macaluso ανακοίνωσε ότι είχε επανενωθεί με τους Ostby, Coven και Olausson, και ότι οι εργασίες για το τρίτο άλμπουμ των ARK, με τίτλο "Aradiokaos", είχαν ξεκινήσει. Μάλιστα, εντάχθηκε στο σχήμα ο Adrian Holtz ως νέος τραγουδιστής αλλά δυστυχώς, δεν υπήρξε καμία περαιτέρω εξέλιξη μέχρι το 2011, οπότε και επιβεβαιώθηκε η ακύρωση της παραγωγής, με τους ARK να διαλύονται οριστικά.
Όταν ο Macaluso ρωτήθηκε γιατί δεν κατάφεραν να κυκλοφορήσουν νέο υλικό, παρόλο που ο ίδιος και ο Tore βρέθηκαν σε ένα σαλέ στη Νότια Γαλλία στα μέσα των '00s για να γράψουν τον τρίτο δίσκο (ο οποίος ονομαζόταν προσωρινά Union Radio προτού γίνει αυτόνομο project του ντράμερ), εξομολογήθηκε: «Προσπάθησα πολλές φορές να μαζέψω ξανά τους ARK, αλλά τα ίδια ανόητα πράγματα (εσωτερικές διαφωνίες, διαχείριση) συνέχιζαν να συμβαίνουν και να μας διαλύουν».Σημείωσε, δε, ότι για να είχε νόημα μια επιστροφή, θα έπρεπε να είναι παρόντες οι τρεις βασικοί πυλώνες (Østby, Macaluso, Lande) και να παίζουν απλώς για να διασκεδάσουν, όπως τον πρώτο καιρό.
Από την πλευρά του ο Jorn ισχυρίστηκε ότι κουράστηκε να λειτουργεί ως «περιπλανώμενος» σε διάφορα συγκροτήματα και έπρεπε να προχωρήσει σε σχήματα που θα του εξασφάλιζαν σταθερότητα παρότι αγαπούσε το υλικό των Ark, όμως ένιωθε ότι το group ήταν υπερβολικά πολυσυλλεκτικό (με στοιχεία jazz, flamenco κ.λπ.). Ο Lande προτιμούσε να στραφεί σε πιο ευθύ, κλασικό και παραδοσιακό heavy metal. Τέλος ο Macaluso έχει δηλώσει επίσης ότι, από όλα τα δεκάδες άλμπουμ που έχει ηχογραφήσει στην τεράστια καριέρα του (με Yngwie Malmsteen, Riot, κ.ά.), το "Burn the Sun" παραμένει η αγαπημένη του δουλειά. 
Υ.Γ.: Δυστυχώς, μια μελλοντική επανένωση της κλασικής σύνθεσης είναι πλέον αδύνατη, καθώς δύο από τα βασικά μέλη της έχουν φύγει από τη ζωή: ο μπασίστας Randy Coven απεβίωσε το 2014 και ο keyboardist Mats Olausson το 2015.
Φώτης Μελέτης